Upadłość konsumencka pozostaje w 2026 roku jednym z najskuteczniejszych narzędzi oddłużeniowych dostępnych dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Zainteresowanie tą instytucją nie słabnie, w samym województwie śląskim liczba składanych wniosków utrzymuje się na wysokim poziomie, a sądy upadłościowe w Gliwicach, Katowicach, Częstochowie i Bielsku-Białej rozpoznają tysiące spraw rocznie. W niniejszym artykule przedstawię aktualne koszty postępowania, przebieg procedury krok po kroku oraz najważniejsze zmiany w przepisach, które obowiązują w 2026 roku.
Ile kosztuje upadłość konsumencka w 2026 roku?
Opłata sądowa od wniosku
Opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wynosi 30,00 złotych
(art. 76a ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wniosek składa się w sposób elektroniczny, za pośrednictwem portal KRZ. Istnieje również możliwość złożenia wniosku na wydrukowanym wniosku dla osób wykluczonych cyfrowo, niemniej jednak postępowanie na dalszych etapach prowadzone jest wyłącznie za pośrednictwem ww. portalu.
Wynagrodzenie adwokata
Wynagrodzenie adwokata za pomoc w przygotowaniu wniosku i prowadzenie sprawy upadłościowej jest ustalane indywidualnie. Zakres pomocy prawnej może obejmować: analizę sytuacji majątkowej i prawnej dłużnika, przygotowanie wniosku wraz z kompletną dokumentacją, reprezentację przed sądem na etapie ogłoszenia upadłości, ale również reprezentację na etapei postępowania po ogłoszeniu upadłości (który to etap ma najważniejsze znaczenie dla zakończenia postępowania upadłościowego).
W mojej Kancelarii wynagrodzenie ustalane jest po zapoznaniu się z okolicznościami sprawy. Stopień skomplikowania spraw upadłościowych bywa bardzo różny, od prostych przypadków z jednym lub dwoma wierzycielami, po złożone sytuacje obejmujące nieruchomość, bądź inne składniki majątku, zobowiązania z działalności gospodarczej i kilkudziesięciu wierzycieli.
Z tego też względu nie sposób dokonać ogólnej wyceny kosztów prowadzenia sprawy, gdyż jest ona uzależniona od stopnia skomplikowania sprawy.
Koszty postępowania po ogłoszeniu upadłości
Po ogłoszeniu upadłości powstają dodatkowe koszty, które co do zasady pokrywane
są z masy upadłości (majątku dłużnika), w tym zaliczka na koszty postępowania, wynagrodzenie syndyka oraz ew. inne koszty. Jeżeli dłużnik nie posiada majątku, koszty te pokrywane są tymczasowo przez Skarb Państwa, a jeżeli nie dojdzie do umorzenia zobowiązań bez ustalania planu spłaty, koszty te pokrywane są następnie w ramach realizacji planu spłaty.
Przebieg postępowania – krok po kroku
Krok 1: Przygotowanie i złożenie wniosku
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej składa się za pośrednictwem formularza
w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Do wniosku należy dołączyć m.in. wykaz majątku,
spis wierzycieli z podaniem wysokości zobowiązań i terminów płatności, spis wierzytelności spornych, uzasadnienie wniosku, czy też oświadczenie o prawdziwości danych. Prawidłowe przygotowanie wniosku jest kluczowe, gdyż braki formalne mogą skutkować wezwaniem
do uzupełnienia lub nawet zwrotem wniosku.
Krok 2: Rozpoznanie wniosku przez sąd
Sąd rozpoznaje wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej na posiedzeniu niejawnym (art. 491(2) ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe [dalej: p.u.]), tj. bez udziału stron. Sąd ogranicza się do badania, czy dłużnik jest niewypłacalny i czy posiada zdolność upadłościową jako konsument.
Krok 3: Ogłoszenie upadłości
Sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, wyznacza sędziego-komisarza oraz syndyka. Z dniem ogłoszenia upadłości majątek dłużnika staje się masą upadłości.
Krok 4: Ustalenie masy upadłości i listy wierzytelności
Syndyk ustala skład masy upadłości, sporządza listę wierzytelności i dokonuje likwidacji majątku (o ile dłużnik posiada majątek podlegający likwidacji).
Krok 5: Plan spłaty, umorzenie zobowiązań lub warunkowe umorzenie zobowiązań
Po zakończeniu likwidacji majątku (lub niezwłocznie, jeśli dłużnik nie posiada majątku) sąd ustala plan spłaty wierzycieli – najczęściej na okres 36 miesięcy, a w przypadku umyślnego lub rażąco niedbałego doprowadzenia do niewypłacalności – do 84 miesięcy (art. 491(15)
ust. 4 p.u.). W wyjątkowych sytuacjach sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty – dotyczy to dłużników trwale niezdolnych do dokonywania jakichkolwiek spłat
(art. 491(16) p.u.).
Co się zmieniło w przepisach? Stan na 2026 rok
Nowelizacja z marca 2020 roku – nadal obowiązuje
Najistotniejsza zmiana w upadłości konsumenckiej nastąpiła 24 marca 2020 roku i dalej obowiązuje w 2026 roku. Kluczowe elementy nowelizacji to:
- Zniesienie badania przyczyn niewypłacalności na etapie ogłoszenia upadłości – sąd nie może już oddalić wniosku z uwagi na zawinione doprowadzenie do niewypłacalności. Przyczyny niewypłacalności badane są dopiero na etapie postępowania po ogłoszeniu upadłości;
- Otwarcie upadłości konsumenckiej dla byłych przedsiębiorców – osoby, które zamknęły działalność gospodarczą, mogą składać wnioski na zasadach identycznych jak osoby, które nigdy nie były przedsiębiorcami;
- Wydłużenie maksymalnego okresu trwania planu spłaty – w razie przyjęcia przez sąd, iż dłużnik zawinił w powstaniu lub pogłębieniu stanu swojej niewypłacalności sąd może orzec plan spłaty na maksymalny okres 84 miesięcy (wcześniej maksymalnym okresem trwania planu spłaty było 36 miesięcy);
- Wprowadzenie układów konsumenckich (art. 491(25) i nast. p.u.) – jako alternatywy dla klasycznej upadłości likwidacyjnej.
Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ)
Od 1 grudnia 2021 roku postępowania upadłościowe prowadzone są w systemie teleinformatycznym – Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej można złożyć elektronicznie przez portal KRZ, choć nadal dopuszczalna jest forma papierowa (na urzędowym formularzu), przy czym jak wspomniano już wyżej, lepiej jest złożyć wniosek poprzez KRZ (przyśpiesza to rozpoznanie wniosku, zaś dalsza część postępowania, niezależnie od sposobu złożenia wniosku prowadzona jest
w systemie teleinformatycznym). W praktyce sądów, czy to Gliwicach, czy też
w Katowicach, obsługa spraw w systemie KRZ jest już w pełni wdrożona, zaś wnioski składane w sposób tradycyjny stanowią niewielki odsetek wniosków upadłościowych.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką w 2026 roku?
Upadłość konsumencka dostępna jest dla każdej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, która jest niewypłacalna – tj. utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p.u.). Nie ma minimalnej kwoty zadłużenia, teoretycznie wystarczy jeden wierzyciel. W praktyce jednak sądy oczekują wykazania, że dłużnik faktycznie nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań. Upadłość konsumencka jest dostępna również dla: byłych przedsiębiorców (po wykreśleniu z CEIDG), emerytów i rencistów, osób bezrobotnych, cz też osób przebywających za granicą
(pod warunkiem spełnienia kryterium COMI – centrum głównych interesów dłużnika na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej).
Podsumowanie
Upadłość konsumencka w 2026 roku pozostaje dostępnym, tanim (30,00 złotych opłaty sądowej) i skutecznym narzędziem oddłużeniowym. Nowelizacja z 2020 roku usunęła najważniejsze bariery, a system KRZ upraszcza obsługę spraw i w mojej ocenie przyczynia się do sprawniejszego prowadzenia postępowań. Każda sytuacja wymaga jednak indywidualnej analizy, celem skutecznego przeprowadzenia postępowania upadłościowego. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w opisanej powyżej kwestii – skontaktuj się z moją Kancelarią. Przyjmuję Klientów w siedzibie w Gliwicach, a sprawy prowadzę przed sądami na terenie całego województwa śląskiego – w Gliwicach, Katowice-Wschód w Katowicach, Częstochowie, Bielsku-Białej, jak i również poza województwem śląskim.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Tomasz Diduch
Tadeusza Kościuszki 20/2, 44-100 Gliwice
Tel. +48 727 496 747, kancelaria@adwokatdiduch.pl
