Obok mieszkania, samochód jest składnikiem majątku, o który Klienci pytają najczęściej
w kontekście likwidacji masy upadłości, tj. sprzedaży składników majątku niewypłacalnego dłużnika. Na Śląsku, gdzie miliony osób codziennie dojeżdżają pomiędzy miastami konurbacji, tj. m.in. Gliwicami, Zabrzem, Katowicami, Sosnowcem, Bytomiem, Tychami czy Chorzowem – utrata samochodu może oznaczać faktyczną utratę możliwości zarobkowania. W niniejszym artykule wyjaśnię, kiedy samochód wchodzi do masy upadłości, a kiedy istnieją podstawy do uznania, iż nie stanowi on składnika masy upadłości.
Zasada ogólna: samochód wchodzi do masy upadłości
Z dniem ogłoszenia upadłości majątek dłużnika staje się masą upadłości (art. 61 ustawy
z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe [dalej: p.u.]). Dotyczy to również pojazdów mechanicznych stanowiących własność upadłego. Syndyk co do zasady dokonuje sprzedaży samochodu w ramach likwidacji masy. Nie każdy samochód jednak musi być sprzedany, gdyż ustawodawca przewidział w tym zakresie istotne wyłączenie.
Wyłączenia z masy upadłości – art. 63 p.u. w zw. z art. 829 k.p.c.
Art. 63 ust. 1 p.u. stanowi, że do masy upadłości nie wchodzi mienie wyłączone od egzekucji według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W tym kontekście znaczenie ma
art. 829 k.p.c. Należy jednak pamiętać, że art. 829 pkt 4 k.p.c., dotyczący narzędzi i innych przedmiotów niezbędnych do osobistej pracy zarobkowej dłużnika, wprost wyłącza z tej ochrony pojazdy mechaniczne. Z kolei art. 829 pkt 9 k.p.c. przewiduje wyłączenie spod egzekucji przedmiotów niezbędnych ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny. W praktyce jest to jedyna opcja, mogąca przyczynić się do uznania, iż samochód nie wchodzi w skład masy upadłości.
Jeżeli samochód jest niezbędny ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członka jego rodziny – wówczas, nie wchodzi on w skład masy upadłości. Niezbędne jest legitymowanie się w tym zakresie orzeczeniem o niepełnosprawności, zaś pomocna może okazać się np. dokumentacja medyczna wykazująca związek między korzystaniem z pojazdu a potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności (np. dojazdy na rehabilitację, dializy, po artykuły medyczne, czy też do lekarza specjalisty). Niepełnosprawność w tym kontekście nie musi dotyczyć samego dłużnika, gdyż ustawodawca wskazuje, iż w tym zakresie mowa jest również o członkach rodziny upadłego, tj. m.in. małżonku, dzieciach, rodzicach.
Wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do składu masy upadłości (art. 63a p.u.)
Jeżeli syndyk nie uznaje argumentacji upadłego, co do tego, iż samochód z uwagi na jego niepełnosprawność (bądź członka jego rodziny) nie wchodzi w skład masy upadłości, to sam upadły (lub jego pełnomocnik) może złożyć do sędziego-komisarza, lub wyznaczonego sędziego (w zależności od trybu postępowania) wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do składu masy upadłości (art. 63a p.u. w zw. z art. 63 p.u. w wz. z art. 829 k.p.c.). Do wniosku należy dołączyć niezbędną dokumentację, tj. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, bądź orzeczenie o niepełnosprawności (w stosunku do osób poniżej 16 roku życia) oraz dokumentację medyczną. W mojej praktyce zawodowej nie spotkałem się z sytuacją,
w której sąd oddaliłby wniosek upadłego, złożony w takich warunkach.
Podsumowanie
Kwestia samochodu w upadłości konsumenckiej wymaga indywidualnej oceny. W wielu przypadkach istnieją podstawy do wyłączenia pojazdu z masy upadłości, lecz wymagają one odpowiedniej argumentacji i posiadania niezbędnej dokumentacji wskazującej na istnienie niepełnosprawności upadłego, bądź też członka jego najbliższej rodziny. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma charakter wykorzystania pojazdu mechanicznego. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w opisanej powyżej kwestii – skontaktuj się z moją Kancelarią. Przyjmuję Klientów w siedzibie w Gliwicach, a sprawy prowadzę przed sądami na terenie całego województwa śląskiego – również w odniesieniu do Klientów z Rybnika, Zabrza, Katowic, Żor, Mikołowa, Wodzisławia Śląskiego, Tarnowskich Gór, czy też Bielska-Białej.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Tomasz Diduch
Tadeusza Kościuszki 20/2, 44-100 Gliwice
Tel. +48 727 496 747, kancelaria@adwokatdiduch.pl
