Wypadki komunikacyjne należą do najczęstszych zdarzeń powodujących szkodę na osobie
i mieniu. Województwo śląskie, z gęstą siecią dróg (A1, A4, DK1, DK88, DK44, DTŚ), dużą liczbą pojazdów i intensywnym ruchem w aglomeracji górnośląskiej, należy do regionów
o najwyższym natężeniu wypadków w Polsce. W niniejszym artykule omówię, jakie roszczenia przysługują poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym, jak przebiega procedura dochodzenia odszkodowania i kiedy warto skorzystać z pomocy adwokata.
Jakie roszczenia przysługują poszkodowanemu?
Poszkodowany w wypadku komunikacyjnym może dochodzić kilku rodzajów roszczeń, które mają odrębne podstawy prawne i odrębny charakter.
Odszkodowanie – art. 444 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (zwanej dalej: „k.c.”)
Odszkodowanie obejmuje wszelkie koszty wynikłe z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. W praktyce są to m.in.: koszty leczenia (wizyty lekarskie, leki, rehabilitacja, koszty zabiegów, protezy itp.), koszty dojazdów do placówek medycznych, koszty opieki osób trzecich (nawet jeżeli sprawowana była przez członków rodziny nieodpłatne), koszty przystosowania mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej, utracone zarobki za okres niezdolności do pracy.
Zadośćuczynienie za krzywdę – art. 445 § 1 k.c.
Zadośćuczynienie jest rekompensatą za cierpienie fizyczne i psychiczne (m.in. ból, stres pourazowy, ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, trwałe oszpecenie). W odróżnieniu od odszkodowania, zadośćuczynienie ma charakter uznaniowy, gdyż jego wysokość ustala sąd, biorąc pod uwagę rozmiar cierpień, ich intensywność, czas trwania, prognozy na przyszłość oraz wiek poszkodowanego. Wysokość zadośćuczynień przyznawanych przez sądy w województwie śląskim (Sąd Okręgowy w Gliwicach, Sąd Okręgowy w Katowicach, Sąd Okręgowy w Rybniku, Sąd Okręgowy w Częstochowie, Sąd Okręgowy w Sosnowcu, czy Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej) jest zróżnicowana i zależy od okoliczności konkretnej sprawy. W przypadku ciężkich obrażeń (złamania, urazy kręgosłupa, trwały uszczerbek na zdrowiu) kwoty sięgają kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.
Renta – art. 444 § 2 k.c.
Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może żądać renty. Renta ma charakter świadczenia okresowego (miesięcznego).
Roszczenia bliskich w przypadku śmierci poszkodowanego
W przypadku śmierci osoby najbliższej rodzina może dochodzić: zadośćuczynienia za
ból i cierpienie po śmierci osoby bliskiej (art. 446 § 4 k.c.), stosownego odszkodowania, jeżeli wskutek śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej (art. 446 § 3 k.c.), renty na rzecz osób, wobec których zmarły miał obowiązek alimentacyjny (art. 446 § 2 k.c.), zwrotu kosztów pogrzebu (art. 446 § 1 k.c.).
Od kogo dochodzić roszczeń?
Ubezpieczyciel sprawcy – odpowiedzialność z OC
W zdecydowanej większości przypadków roszczenia kierowane są bezpośrednio do ubezpieczyciela sprawcy wypadku z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (OC). Poszkodowany ma prawo zgłosić roszczenie bezpośrednio do ubezpieczyciela, a ubezpieczyciel ma 30 dni na wypłatę odszkodowania od dnia zgłoszenia szkody (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zwanej dalej: „u.o.u.o.”), a w przypadku gdy wyjaśnienie okoliczności jest niemożliwe w tym terminie – 90 dni, lecz nie później niż 14 dni od wyjaśnienia okoliczności.
Sprawca wypadku
W przypadku gdy sprawca nie posiadał ubezpieczenia OC lub gdy roszczenie przekracza sumę gwarancyjną ubezpieczenia, poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio od sprawcy. Roszczenia wobec Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) przysługują w przypadku braku ubezpieczenia OC sprawcy lub niezidentyfikowania sprawcy.
Procedura dochodzenia roszczeń
Etap 1: Zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela
Pierwszy krok to zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela sprawcy. Do zgłoszenia należy dołączyć: dokumentację medyczną, rachunki i faktury za leczenie, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (w przypadku osób poniżej 16 roku życia – orzeczenie o niepełnosprawności), dokumentację fotograficzną.
Etap 2: Postępowanie likwidacyjne
Ubezpieczyciel przeprowadza postępowanie likwidacyjne – weryfikuje okoliczności zdarzenia i analizuje dokumentację medyczną. W praktyce ubezpieczyciele często zaniżają kwoty odszkodowań i zadośćuczynień na etapie likwidacji szkody. Typowa strategia polega na wypłacie minimalnej kwoty z nadzieją, że poszkodowany zaakceptuje ją jako ostateczną.
Etap 3: Odwołanie lub pozew
Jeżeli kwota przyznana przez ubezpieczyciela jest nieadekwatna do rozmiaru szkody, poszkodowany ma prawo: złożyć odwołanie od decyzji ubezpieczyciela, a w przypadku bezskuteczności odwołania, wnieść pozew do sądu. Sądem właściwym jest sąd miejsca zamieszkania poszkodowanego lub sąd miejsca zdarzenia (art. 20 ust. 1 u.o.u.o.). Dla mieszkańców województwa śląskiego oznacza to możliwość wniesienia pozwu do ich sądu lokalnego, czyli np. Sądu Rejonowego w Gliwicach, Sądu Rejonowego w Zabrzu, Sądu Rejonowego w Rybniku, czy też Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej. Jeżeli dochodzone roszczenie przekracza próg 100.000,00 złotych, pozew należy skierować do właściwego miejscowo sądu okręgowego.
Przedawnienie roszczeń
Roszczenia z tytułu czynu niedozwolonego (wypadku) przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (art. 442(1) § 1 k.c.). Jeżeli szkoda wynikła z przestępstwa (np. wypadek
z art. 177 k.k.), termin przedawnienia wynosi dwadzieścia lat od dnia popełnienia przestępstwa, niezależnie od tego, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie (art. 442(1) § 2 k.c.).
Przyczynienie się poszkodowanego
Ubezpieczyciele często podnoszą zarzut przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody (art. 362 k.c.), np. poprzez brak zapięcia pasów bezpieczeństwa, czy też jazdę z nietrzeźwym kierowcą. Przyczynienie nie powoduje braku zasadności roszczenia, lecz skutkować jego zmniejszeniem. Stopień przyczynienia ustala sąd, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy adwokata?
Ubezpieczyciele to podmioty profesjonalne, dysponujący zespołami prawników
i likwidatorów. Poszkodowany występujący samodzielnie jest w naturalny sposób na słabszej pozycji. Pomoc adwokata pozwala m.in. na: prawidłowe sformułowanie roszczeń
i oszacowanie ich wartości, skuteczne negocjacje z ubezpieczycielem, w razie potrzeby – prowadzenie sprawy sądowej do prawomocnego zakończenia.
Podsumowanie
Dochodzenie odszkodowania za wypadek komunikacyjny jest procesem wieloetapowym, wymagającym znajomości przepisów prawa cywilnego, procedury likwidacji szkód
i orzecznictwa sądowego. Ubezpieczyciele systemowo zaniżają wypłaty, licząc na bierność poszkodowanych. Profesjonalna pomoc prawna pozwala na uzyskanie odszkodowania
i zadośćuczynienia adekwatnego do rozmiaru szkody. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej
w opisanej powyżej kwestii – skontaktuj się z moją Kancelarią. Przyjmuję Klientów
w siedzibie w Gliwicach, aczkolwiek swoje usługi świadczę również wobec Klientów
z innych miast m.in. Zabrza, Rybnika, Żor, Rudy Śląskiej, Tarnowskich Gór, Katowic, czy Tychów.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Tomasz Diduch
Tadeusza Kościuszki 20/2, 44-100 Gliwice
Tel. +48 727 496 747 | kancelaria@adwokatdiduch.pl
