W mojej praktyce zawodowej prowadzonej przed sądami w województwie śląskim,
m.in. w Gliwicach, Katowicach, Zabrzu, Sosnowcu, Rybniku – regularnie spotykam się
z konsekwencjami błędów popełnianych przez pozwanych na etapie otrzymania nakazu zapłaty. Część z tych błędów jest nieodwracalna i prowadzi do uprawomocnienia się nakazu
i egzekucji komorniczej, nawet w sprawach, w których obrona byłaby w pełni skuteczna. Poniżej omawiam najczęstsze błędy i sposób ich uniknięcia.
Błąd 1: Ignorowanie nakazu zapłaty
Najczęstszy i najbardziej kosztowny błąd. Dłużnik otrzymuje nakaz zapłaty i odkłada go na półkę, przekonany, że „i tak nie ma sensu się bronić” lub „jeśli nie odbiorę, to nic się nie stanie”. Tymczasem:
- Nakaz zapłaty doręczony i niezaskarżony sprzeciwem w terminie 14 dni uprawomocnia się z mocy prawa;
- Uprawomocniony nakaz jest tytułem wykonawczym – wierzyciel może wszcząć egzekucję komorniczą.
- Unikanie odbioru przesyłek sądowych nie jest skuteczną metodą obrony i koniec końców doprowadzi do jego uprawomocnienia (wierzyciel może złożyć wniosek
o zastosowanie doręczenia komorniczego).
Błąd 2: Przekroczenie terminu 14 dni
Termin na złożenie sprzeciwu wynosi 14 dni od dnia doręczenia nakazu. Jest to termin ustawowy i bezwzględny – nie podlega przedłużeniu. Liczy się od dnia doręczenia (data na potwierdzeniu odbioru), nie od dnia przeczytania treści pozwu. W praktyce wielu Klientów kontaktuje się ze mną na dzień lub dwa przed upływem terminu, a czasem już po jego upływie. Jeżeli termin jeszcze nie upłynął – reaguj natychmiast. Jeżeli upłynął bez Twojej winy – istnieje możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale to środek wyjątkowy, wymagający wykazania braku winy w uchybieniu terminowi (np. hospitalizacja w okresie biegu terminu na złożenie sprzeciwu od nakazu zapłaty).
Błąd 3: Samodzielne składanie sprzeciwu bez zarzutów
Część pozwanych składa sprzeciw samodzielnie, ograniczając się do zdania „nie zgadzam się z nakazem”, bez podniesienia jakichkolwiek zarzutów merytorycznych. W przypadku sprzeciwu od nakazu wydanego w zwykłym postępowaniu upominawczym (nie
w elektronicznym postępowaniu upominawczym), brak zarzutów może skutkować niekorzystnym rozstrzygnięciem, gdyż sąd rozpoznaje sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ale brak aktywności pozwanego osłabia jego pozycję. Zarzuty, które należy rozważyć w każdej sprawie to: przedawnienie roszczenia, brak legitymacji czynnej (zwłaszcza w sprawach z powództwa funduszy wierzytelności), wadliwe wyliczenie roszczenia, abuzywność postanowień umownych (art. 385(1) k.c.), brak wykazania roszczenia co do wysokości.
Błąd 4: Nieodróżnianie EPU od zwykłego postępowania upominawczego
Pozwani często nie rozumieją, że nakaz zapłaty może pochodzić z dwóch różnych trybów: Elektronicznego Postępowania Upominawczego (EPU) – nakaz z Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, lub zwykłego postępowania upominawczego – nakaz pochodzący co do zasady z sądu właściwego według miejsca zamieszkania pozwanego. Różnice są istotne:
- W EPU sprzeciw nie wymaga uzasadnienia – wystarczy wskazać, że pozwany zaskarża nakaz w całości. Sprawa po sprzeciwie trafia do sądu właściwego (np. Sąd Rejonowy w Gliwicach, Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach, Sąd Rejonowy w Rybniku, Sąd Rejonowy w Zabrzu);
- W zwykłym postępowaniu upominawczym sprzeciw powinien zawierać zarzuty
i dowody na ich poparcie. Sprawa pozostaje w tym samym sądzie.
Częsty błąd: pozwany traktuje nakaz ze zwykłego postępowania jak nakaz z EPU i składa lakoniczny sprzeciw bez zarzutów.
Błąd 5: Brak analizy załączników do pozwu
Wierzyciel, a zwłaszcza fundusz wierzytelności, dołącza do pozwu dokumenty mające wykazać zasadność roszczenia: umowę cesji, wyciąg z ksiąg funduszu, historię naliczeń. Pozwani często nie analizują tych dokumentów, zakładając, że „skoro sąd wydał nakaz, to chyba roszczenie jest zasadne”. Tymczasem dokładna analiza dokumentacji pozwala nierzadko na wykrycie istotnych braków – np. brak załącznika identyfikującego wierzytelność w umowie cesji, co skutkuje brakiem legitymacji czynnej po stronie powoda.
Podsumowanie
Sprzeciw od nakazu zapłaty jest kluczowym momentem w obronie pozwanego. Błędy popełnione na tym etapie – ignorowanie nakazu, przekroczenie terminu, brak zarzutów – mogą być nieodwracalne. Jeśli otrzymałeś nakaz zapłaty od banku, firmy pożyczkowej lub funduszu wierzytelności, to nie czekaj, gdyż 14 dni to bardzo krótki czas na złożenie dobrego, skutecznego sprzeciwu. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w opisanej powyżej kwestii – skontaktuj się z moją Kancelarią. Przyjmuję Klientów w siedzibie w Gliwicach, a sprawy prowadzę przed sądami na terenie całego województwa śląskiego – w Katowicach, Zabrzu, Rybniku, Tarnowskich Górach, Rudzie Śląskiej, Sosnowcu, Bytomiu, Bielsku-Białej i innych miastach regionu.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Tomasz Diduch
Tadeusza Kościuszki 20/2, 44-100 Gliwice
Tel. +48 727 496 747 | kancelaria@adwokatdiduch.pl
