Jednym z pierwszych pytań, które zadają mi Klienci rozważający dochodzenie zachowku, jest pytanie o koszty. To pytanie zrozumiałe – sprawy o zachowek dotyczą często dużych kwot,
a sam proces sądowy generuje koszty, które należy uwzględnić w kalkulacji opłacalności.
W niniejszym artykule przedstawię szczegółowo wszystkie koszty związane ze sprawą
o zachowek.
Opłata sądowa od pozwu – 5% wartości przedmiotu sporu
Opłata sądowa od pozwu o zachowek jest opłatą stosunkową i wynosi 5% wartości przedmiotu sporu (art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych
w sprawach cywilnych, zwanej dalej: „u.o.k.s.c.”). Przykłady:
- Zachowek 50.000 złotych – opłata sądowa: 2.500 złotych;
- Zachowek 100.000 złotych – opłata sądowa: 5.000 złotych;
- Zachowek 150.000 złotych – opłata sądowa: 7.500 złotych;
- Zachowek 300.000 złotych – opłata sądowa: 15.000 złotych.
Opłata sądowa jest kosztem, który ponosi powód (osoba dochodząca zachowku) przy składaniu pozwu. W przypadku wygrania sprawy sąd zasądza zwrot opłaty sądowej od strony przegranej.
Zwolnienie od kosztów sądowych
Osoby w trudnej sytuacji materialnej mogą złotychożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części (art. 102 u.o.k.s.c.). Do wniosku należy dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. W praktyce sądów w województwie śląskim (m.in. Sąd Rejonowy w Gliwicach, Sąd Okręgowy
w Katowicach, Sąd Okręgowy w Gliwicach, Sąd Okręgowy w Rybniku) zwolnienia od kosztów w sprawach o zachowek są udzielane (przynajmniej częściowo), choć wymagają rzetelnego udokumentowania sytuacji materialnej.
Wynagrodzenie adwokata
Wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy o zachowek jest ustalane indywidualnie. Minimalne stawki wynagrodzenia wynikają z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie i zależą od wartości przedmiotu sporu:
- do 500 złotych – 90 złotych;
- 500–1.500 złotych – 270 złotych;
- 500–5.000 złotych – 900 złotych;
- 000–10.000 złotych – 1.800 złotych;
- 000–50.000 złotych – 3.600 złotych;
- 000–200.000 złotych – 5.400 złotych;
- 000–2.000.000 złotych – 10.800 złotych;
- powyżej 2.000.000 złotych – 15.000 złotych;
Są to stawki minimalne – faktyczne wynagrodzenie ustalane jest w drodze umowy między klientem a adwokatem i może być wyższe, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy. Moje wynagrodzenie ustalane jest po zapoznaniu się z okolicznościami sprawy i zależy od stopnia skomplikowania sprawy. W przypadku wygrania sprawy sąd zasądza od strony przegranej zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz wygrywającej – najczęściej
w wysokości stawki minimalnej. Oznacza to, że przynajmniej część kosztów adwokata zostanie odzyskana od drugiej strony.
Koszty opinii biegłego
W wielu sprawach o zachowek konieczne jest powołanie biegłego sądowego, najczęściej
w celu wyceny nieruchomości wchodzącej w skład spadku lub stanowiącej przedmiot darowizny. Koszt opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości wynosi z reguły od 2.000 do 5.000 złotych, w zależności od liczby nieruchomości, jak i ich charakter. Na Śląsku, gdzie wiele spraw o zachowek dotyczy nieruchomości położonych w Gliwicach, Rudzie Śląskiej, Tarnowskich Górach, Katowicach, Zabrzu, Bytomiu czy Rybniku, wycena przez biegłego jest standardowym elementem postępowania dowodowego. Koszty opinii ponosi strona, która wniosła o jej dopuszczenie i przeprowadzenie (z reguły powód), lecz w przypadku wygrania sprawy – są one zwracane przez stronę przegraną.
Czy sprawa o zachowek się opłaca?
Kalkulacja opłacalności wymaga porównania kosztów postępowania (opłata sądowa + adwokat + biegły) z oczekiwaną kwotą zachowku. Przykład: zachowek 150.000 złotych. Koszty: opłata sądowa 7.500 złotych + wynagrodzenie adwokata (umowne) + biegły ok. 3.000 złotych. Łączne koszty rzędu 15.000–20.000 złotych przy oczekiwanym roszczeniu w kwocie 150.000 złotych – w takiej sytuacji relacja kosztów do wartości roszczenia jest niewątpliwie bardzo korzystna. Należy również pamiętać, że w przypadku wygrania sprawy znaczna część kosztów zostanie zasądzona od strony przegranej.
Podsumowanie
Koszty sprawy o zachowek obejmują przede wszystkim opłatę sądową (5% wartości przedmiotu sporu), wynagrodzenie adwokata i ewentualne koszty opinii biegłego.
W przypadku wygrania sprawy – znaczna część tych kosztów jest zwracana przez stronę przegraną. Przed podjęciem decyzji o wystąpieniu z roszczeniem warto skonsultować się z adwokatem, który dokona wstępnej oceny zasadności roszczenia i pomoże oszacować koszty.
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w opisanej powyżej kwestii – skontaktuj się z moją Kancelarią. Przyjmuję Klientów w siedzibie w Gliwicach, a sprawy prowadzę przed sądami na terenie całego województwa śląskiego – w Katowicach, Tarnowskich Górach, Zabrzu, Rybniku, Sosnowcu, Rudzie Śląskiej Bytomiu, Bielsku-Białej i innych miastach regionu.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Tomasz Diduch
Tadeusza Kościuszki 20/2, 44-100 Gliwice
Tel. +48 727 496 747 | kancelaria@adwokatdiduch.pl
